Có nhiều bậc cha mẹ đánh giá lực học của con qua điểm số, nên đã vô tình gây áp lực cho trẻ. Vậy điểm cao có phải là cái đích tốt nhất mà các bậc cha mẹ bắt con luôn phải phấn đấu bằng mọi giá để đạt được?
Nỗi sợ hãi từ điểm số...
Cô cháu tôi năm nay học lớp 6. Có một thời gian dài, đời sống tâm lý (buồn, vui, lo sợ...) của cháu được mặc định thất thường theo điểm số trên lớp. Hôm nào đi học về, cháu chào bà từ cửa là biết đạt điểm 10. Hôm nào “chị ta” lì lì là y rằng đạt điểm kém hơn. Có lần, nhân viên Đường dây tư vấn 18001567 nhận được cuộc điện thoại của một học sinh. Cháu vừa nói vừa khóc nấc: “Cô ơi, con đang ở ngoài sân trường. Hôm nay con chỉ đạt được 8,5 điểm Toán thôi. Lần nào bị điểm 8, con cũng bị mẹ la, bố thì cho mấy cái tát và cả tuần con sẽ không được xem tivi. Con sợ lắm cô ơi”.
Ngày nay, kinh tế phát triển, trình độ dân trí được nâng cao, nhưng dường như có rất nhiều người bị cuốn vào vòng xoáy của một xã hội chạy theo những giá trị giả tạo và đầy sức cạnh tranh. Và chính cha mẹ là nạn nhân của sức ép đó, nên đã kéo các em - những trẻ em ngây thơ - bước vào, mà bắt đầu vòng quay đó là từ điểm số trong học tập. Cha mẹ yêu cầu con phải luôn đạt điểm tuyệt đối là hiện tượng không hiếm. Một chút nhầm lẫn của trẻ khi đánh nhầm một dấu hay một cái gạch bẩn... làm trẻ không đạt trọn vẹn 10 điểm, từ đó kéo theo một nỗi lo sợ trong tâm trí các em. Điều này xuất phát từ chính hành vi, thái độ sai lầm của cha mẹ. Cha mẹ không những không động viên, khích lệ trẻ mà ngược lại là phê phán: “Có thế mà cũng sai”, “Làm ăn thế à”, “Đồ ăn hại”. Phải chịu nỗi ám ảnh về những kỳ vọng của cao xa của cha mẹ, các em sẽ tự ti với bản thân, nghĩ mình là đồ “ăn hại”, là “vô tích sự”...
.. .Và hậu họa của nó
Cha mẹ kỳ vọng quá lớn vào con mà không xuất phát từ nhu cầu, năng lực và tôn trọng nguyện vọng của chính trẻ là trái với quy luật tự nhiên và nguyên tắc giáo dục. Tất nhiên, kỳ vọng của cha mẹ có thể là chính đáng, nhưng phương pháp giáo dục chưa thực sự khoa học. Trong thực tế, một công dân trở thành có ích cho xã hội còn phụ thuộc vào kỹ năng, đạo đức chứ không chỉ là chất lượng chuyên môn, vì vậy, học giỏi chỉ là một trong những tiêu chí.
Chính tình trạng áp đặt quan điểm giáo dục của cha mẹ sẽ dẫn đến trẻ chán nản, đối phó, có lối sống cô lập, lầm lì. và những điều này càng khiến cha mẹ không hiểu trẻ, khoảng cách giữa cha mẹ và trẻ ngày càng lớn. Có thể, trẻ sẽ trốn học chơi game, bởi game là một thế giới ảo, ở đó, các em được làm chủ cuộc sống của mình, được thể hiện quan điểm, chính kiến của mình, khác xa với thực tế cuộc sống. Cũng có trường hợp, các em biết nhìn trộm bài của bạn là xấu, là sai, nhưng vẫn “phải” làm vì nếu không sẽ bị điểm thấp, bố mẹ sẽ trách, phạt. Hành vi “bất chấp” nếu tiếp tục được lặp đi lặp lại trong quá trình trẻ lớn lên, thì sau này, mặc dù chuyên môn không tốt, các em cũng sẽ bất chấp quy định của cơ quan, của tình người để đạt được mục đích của mình.
Lời khuyên của các nhà sư phạm
Giáo dục là phát triển hài hòa và toàn diện, dựa trên sự tôn trọng quyền của trẻ em. Sự phát triển của trẻ phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố cả về thể chất và tinh thần: sự khoẻ mạnh về thể chất, có các kỹ năng giao tiếp xã hội, được vui chơi và có các mối quan hệ xã hội hài hòa. Chính vì vậy, trong Công ước Quốc tế về Quyền trẻ em nêu rất rõ: Phải tạo điều kiện cho trẻ em được nghỉ ngơi. Nếu trẻ học chưa tốt, cha mẹ phải tìm nguyên nhân, lắng nghe con và tạo điều kiện để trẻ phát huy thế mạnh riêng của mình, để trẻ trở thành một công dân độc lập. Và chính trẻ em phải lên tiếng, cởi mở, chia sẻ những áp lực các em gặp phải, để giải tỏa căng thẳng với những người mà các em tin tưởng.
Theo Tiến sĩ Giáo dục học Trần Thị Thanh Thanh - Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam: Các bậc cha mẹ đầu tư, tạo điều kiện cho con học tập với mong muốn con đạt điểm cao, học giỏi., điều đó không sai, nó cũng là một biểu hiện của tình thương, trách nhiệm, kỳ vọng của cha mẹ đối với con cái. Tuy nhiên, nếu lấy điểm cao làm thước đo để đánh giá và có thái độ phân biệt đối xử với con cái là điều không đúng. Kết quả học tập của các con có thể khác nhau, vì nó phụ thuộc rất nhiều yếu tố về thể chất, tâm lý, tình cảm, sở thích, môi trường học tập... nên không thể bắt buộc con nào, lúc nào, môn nào cũng phải đạt điểm cao. Nếu cha mẹ yêu cầu quá cao mà không hiểu nhu cầu, khả năng của con, sẽ tạo áp lực, dẫn đến những hậu quả, tác hại xấu đối với sự phát triển của trẻ. Vừa qua, diễn đàn mạng của các bậc cha mẹ xôn xao vì ý kiến của nhạc sĩ nổi tiếng Lê Minh Sơn khi con đứng thứ 55/57 anh lại vui mừng. Bởi anh cho rằng, mặc dầu điểm số có ý nghĩa nhất định, phản ánh trình độ nắm vững kiến thức, khả năng vận dụng giải quyết vấn đề của trẻ, nhưng đó chưa phải là tiêu chuẩn duy nhất để đánh giá trình độ, năng lực của con. Bởi vì năng lực thực sự của con còn thể hiện ở những chuẩn mực khác về nhân cách, đạo đức, phương pháp, kỹ năng, xã hội.
Từ ý kiến trên, các bậc cha mẹ hãy tự hỏi mình một cách nghiêm túc rằng: Cuối cùng thì chúng ta yêu cái gì, yêu con hay yêu điểm? Mục tiêu của chúng ta phải chăng chỉ muốn con học tập có điểm cao, hay là tạo điều kiện để giúp con phát triển tối đa tiềm năng, nhân cách? Cha mẹ hãy giúp con có ước mơ, hoài bão để con không ngừng có nỗ lực vượt lên khó khăn và sáng tạo; biết tôn trọng giá trị của bản thân, gia đình, đất nước, giá trị của đồng tiền. để các con bước vào đời một cách tự tin, sống một cuộc sống có trách nhiệm.
Lê Thị Hương – Gia đình và Trẻ em
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN TÌNH YÊU - HÔN NHÂN : 1900 6233
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét