Tiến sĩ 8X làm “mắt thần” cho người khiếm thị

Duyên nợ ân tình

Câu chuyện về chàng trai trẻ đam mê kỹ thuật, bỏ nhiều năm tháng, tiền của và công sức của mình để làm ra chiếc kính điện tử tránh vật cản dành tặng cho những người khiếm thị thật đáng khâm phục. Anh là TS. Nguyễn Bá Hải - công dân trẻ tiêu biểu của TP. HCM (năm 2012). 

Tốt nghiệp ngành cơ khí điện lực về ô tô và máy nhiệt động lực, và thạc sĩ, tiến sĩ tại Hàn Quốc về robot sinh học, anh đã có những phát minh nổi bật, như: xe quân sự điều khiển từ xa, chó robot giữ nhà, ô tô không trục lái. Đáng chú ý nhất là sản phẩm “Chiếc nón kỳ diệu” – giúp người khiếm thị nhận biết các vật cản để đi lại được thuận tiện hơn. Đó chính là tiền thân của kính điện tử “Mắt thần” hiện nay.

Bá Hải kể rằng, anh có duyên sống gần những người khiếm thị và chứng kiến vô số những câu chuyện thương Bá Hải hướng dẫn thiếu nhi khiếm thị chơi trò đập chai nước với sự hỗ trợ tâm của cuộc đời họ. Hình ảnh các của Mắt thần 2. bị va đập đầu nhiều lần, bị chấn cô, chú đi bán vé số, bán ve chai, người nghèo. Một người bán vé số cả ngày chật vật, may lắm mới kiếm nổi 50.000đ, đó là chưa kể chuyện họ có thể bị lừa lấy hết tiền hoặc làm rơi mất của cải vì không nhìn thấy được. Anh rớt nước mắt khi nhìn thấy họ ăn không nổi miếng thịt, miếng cá, bỏ rơi cái gì cũng không biết làm thế nào nhặt lại được. Vì thế, anh quyết tâm làm những điều có ý nghĩa giúp cộng đồng người khiếm thị. Làm sao cho tất cả người mù có được kính tránh vật cản, giúp họ tự tin hơn và bớt lệ thuộc trong sinh hoạt hàng ngày, có thể sống độc lập, họ sẽ có sự tự do và hạnh phúc hơn.

Sản phẩm kết tinh từ sự yêu thương

Ngay từ khi là sinh viên Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, anh đã tham gia xây dựng ý tưởng là băng nói dành cho người mù. Mấy năm du học, anh đành bỏ dở những hoạt động này mà luôn thấy áy náy trong lòng. Trở về nước năm 2010, tình cờ đi qua Hội người mù ở Thủ Đức, anh thấy như mình đang mắc nợ điều gì đó. Thế là Bá Hải và nhóm nghiên cứu bắt đầu nghiên cứu lý thuyết về thiết bị hỗ trợ người mù. 

Năm 2012, anh hồi hộp mang sản phẩm Chiếc nón kỳ diệu (phiên bản 1) đến nhờ một số cô chú khiếm thị dùng thử. “Lúc đó, chúng tôi sợ thất bại, và… thất bại thật!”, TS. Hải nhớ lại. “Thời điểm ấy, thiết bị mang tên SPKT Eye nặng hơn 2kg, cấu trúc phức tạp, sản phẩm nóng quá và nặng, giá thành cao, những 20 triệu đồng/1 cái. Có người bảo chúng tôi đang làm chuyện viển vông”. Khi ấy, Hải vẫn đang ở nhà trọ, gặp nhiều khó khăn, có lúc muốn bỏ cuộc. Nhưng chính niềm tin yêu của các cô chú là sự động viên lớn nhất để anh kiên trì cải tiến sản phẩm. Giờ đây, anh và cộng sự đã có một cơ sở nghiên cứu khang trang ở Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật – Đại học Quốc gia TP.HCM, và phiên bản 9 - “Mắt thần 2" ra đời hiện đại hơn.

TS. Hải cho biết, “Mắt thần” có hình dạng như cặp mắt kính có gắn thiết bị tạo rung, chỉ cần "thấy" vật cản phía trước, thiết bị sẽ tạo độ rung vào cơ thể để báo cho người dùng biết. thương vì đụng phải chướng ngại vật trên đường khiến anh rất đau lòng. Oái oăm thay, đa phần họ là những 

Tặng kính cho người khiếm thị.

người nghèo. Một người bán vé số cả ngày chật vật, may lắm mới kiếm nổi 50.000đ, đó là chưa kể chuyện họ có thể bị lừa lấy hết tiền hoặc làm rơi mất của cải vì không nhìn thấy được. Anh rớt nước mắt khi nhìn thấy họ ăn không nổi miếng thịt, miếng cá, bỏ rơi cái gì cũng không biết làm thế nào nhặt lại được. Vì thế, anh quyết tâm làm những điều có ý nghĩa giúp cộng đồng người khiếm thị. Làm sao cho tất cả người mù có được kính tránh vật cản, giúp họ tự tin hơn và bớt lệ thuộc trong sinh hoạt hàng ngày, có thể sống độc lập, họ sẽ có sự tự do và hạnh phúc hơn. TS. Nguyễn Bá Hải được bình chọn là Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM năm 2012. Anh là người sáng lập "Khóa học 1 đô la" nổi tiếng về nhận diện đam mê - sáng tạo, lập trình máy tính và robot. Một số công trình nghiên cứu khác do anh chủ trì được đánh giá cao. Trong đó, “Mắt thần” đã đoạt giải Nhất tuần Nhà sáng chế Việt Nam, giải thưởng Robocon Techshow 2012...

Sản phẩm kết tinh từ sự yêu thương

Ngay từ khi là sinh viên Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, anh đã tham gia xây dựng ý tưởng là băng nói dành cho người mù. Mấy năm du học, anh đành bỏ dở những hoạt động này mà luôn thấy áy náy trong lòng. Trở về nước năm 2010, tình cờ đi qua Hội người mù ở Thủ Đức, anh thấy như mình đang mắc nợ điều gì đó. Thế là Bá Hải và nhóm nghiên cứu bắt đầu nghiên cứu lý thuyết về thiết bị hỗ trợ người mù. 

Năm 2012, anh hồi hộp mang sản phẩm Chiếc nón kỳ diệu (phiên bản 1) đến nhờ một số cô chú khiếm thị dùng thử. “Lúc đó, chúng tôi sợ thất bại, và… thất bại thật!”, TS. Hải nhớ lại. “Thời điểm ấy, thiết bị mang tên SPKT Eye nặng hơn 2kg, cấu trúc phức tạp, sản phẩm nóng quá và nặng, giá thành cao, những 20 triệu đồng/1 cái. Có người bảo chúng tôi đang làm chuyện viển vông”. Khi ấy, Hải vẫn đang ở nhà trọ, gặp nhiều khó khăn, có lúc muốn bỏ cuộc. Nhưng chính niềm tin yêu của các cô chú là sự động viên lớn nhất để anh kiên trì cải tiến sản phẩm. Giờ đây, anh và cộng sự đã có một cơ sở nghiên cứu khang trang ở Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật – Đại học Quốc gia TP.HCM, và phiên bản 9 - “Mắt thần 2" ra đời hiện đại hơn.

TS. Hải cho biết, “Mắt thần” có hình dạng như cặp mắt kính có gắn thiết bị tạo rung, chỉ cần "thấy" vật cản phía trước, thiết bị sẽ tạo độ rung vào cơ thể để báo cho người dùng biết. Càng gần vật cản, độ rung càng mạnh và nhanh. Tuy nhiên, chỉ cần hướng mặt về hướng có khoảng trống, thiết bị sẽ hết báo rung. Trong một khoảng cách nhất định được lập trình sẵn, "Mắt thần" sẽ nhận diện, báo về hộp điều khiển của thiết bị và báo cho người dùng biết để họ tìm đường tránh vật cản". Tác giả nghiên cứu đã sử dụng những linh kiện và công nghệ hiện đại nhằm tiết kiệm pin và kéo dài tuổi thọ linh kiện. Một số nhà chuyên môn ở Mỹ, Hàn Quốc đã dùng thử “Mắt thần 2” và đánh giá cao về giải pháp nhỏ gọn, hiệu quả, giá thành thấp (khoảng 2,2 triệu đồng/cái). Giá này rẻ hơn nhiều so với sản phẩm ở Đức có giá 50.000 USD giúp người mù nhìn được mờ mờ. “Mắt thần 2” giúp người dùng cảm nhận được, có thể an tâm di chuyển mà không lo bị va chạm và chủ động tránh né chướng ngại vật. 

Đã có doanh nghiệp nước ngoài muốn mua toàn bộ dữ liệu và chuyển giao sáng chế quyền sản xuất sản phẩm này với giá hàng tỷ đồng, nhưng anh Hải không bán. Vì nếu để họ kinh doanh, bán ra thị trường, giá sẽ cao thì những người nghèo khó có cơ hội sở hữu. Anh tâm sự: “Chúng ta không vì lợi nhuận mang sang nước khác sản xuất, mà muốn tự người VN làm được. Mong ước lớn nhất của tôi là khi thế giới nhắc tới nghiên cứu cho người khiếm thị là nhắc tới VN”.

Có thể ví đây là sản phẩm nhỏ kết tinh từ sự yêu thương. Sự cơ cực của những người khiếm thị sẽ giảm đi được rất nhiều nhờ có khả năng nhìn tốt hơn. TS. Hải sẽ còn tiếp tục nghiên cứu trái ngành để cải tiến sản phẩm, phát huy tối đa các tính năng và hoàn thiện thiết bị, tích hợp khả năng quan sát thế giới xung quanh 360 độ.

TS. Bá Hải rất hạnh phúc khi trao tặng được hơn 210 chiếc kính “Mắt thần” cho các em học sinh khiếm thị, những người có công với đất nước bị hỏng mắt ở Thanh Hóa, TP. HCM và Hà Nội, cùng với sự đóng góp của nhiều mạnh thường quân. Anh mong sao có đủ kính dành tặng cho tất cả những người khiếm thị nước ta. Để làm được điều này, cần có thêm nhiều tổ chức, cá nhân cùng chung tay giúp sức.